Jak połapać się w formatach?

Wielokrotnie, zamawiając artykuły biurowe czy choćby zlecając wywołanie fotografii, zastanawiamy się, czy dany format zaproponowany przez sprzedawcę jest adekwatny do naszych potrzeb. Oczywiście, przeciętny dorosły człowiek bez problemu potrafi określić przybliżone wymiary najpopularniejszego formatu A4. Jest to najszerzej znany format, spotykany zwykle jako tradycyjny blok rysunkowy czy papier do drukarki. Kłopot rozpoczyna się jednak w momencie, w którym w grę zaczynają wchodzić inne rozmiary. Niewiele osób potrafiłoby bowiem określić choćby w przybliżeniu, wymiary koperty B4.

Czym jest format arkusza?

Mówiąc najprościej, jest to jego wymiar. Wysokość i szerokość arkuszy podaje się zwykle w milimetrach. Formaty arkuszy pojawiły się w celu ustandaryzowania ich wymiarów. Jest to zabieg celowy i znacznie ułatwiający obrót. Dużo prościej bowiem wskazać w zamówieniu, że wydruk ma mieć wielkość A0, aniżeli określać, że powinien mieć 841x1189 mm. Z kolei jeśli planujemy wysyłkę dokumentów, łatwiej jest, gdy wiemy, że każda koperta B4 ma rozmiar 250x353 mm.

Wymiary poszczególnych formatów zostały sztywno określone w normach ISO. Normy te mają charakter międzynarodowy, stąd też zamawiane z zagranicy, np. ryzy papieru A4 czy też koperty B4, zawsze będą miały ten sam standardowy wymiar. Wyjątkiem są tu jednak m.in. Stany Zjednoczone, Kanada, czy Meksyk, które operują własnymi wielkościami.

Aby możliwie najlepiej zapamiętać systematykę formatów, należy posłużyć się pewnymi uproszczeniami. W pierwszej kolejności, pamiętać należy, że im większy format, tym mniejsza przy nim liczba. I tak: format A0 jest największy, ma powierzchnię 1 m2, mieszczą się w nim wszystkie pozostałe formaty. A1 jest z kolei drugi co do wielkości, ale znów mieszczą się w nim wszystkie pozostałe. I tak dalej, aż do najmniejszego formatu A10 o wymiarach 26x37 mm.

Czym różnią się arkusze z oznaczeniem A i B?

Prócz formatu A istnieją także formaty B. Odmienne oznaczenia wiążą się z różnymi wymiarami przyjętymi dla obu tych formatów. W przypadku formatu A, stosunek krótszego boku do dłuższego zawsze jest taki jak 1 do √2. Wymiary formatów B z kolei, są średnią geometryczną z dwóch pośrednich wymiarów formatu A. Z tego też względu, koperta B4 mająca wymiar 250x353 mm, pomieści bez kłopotów dokument w formacie A4.

Należy zatem pamiętać, że kartka papieru o formacie A4 nie będzie miała takich samych wymiarów jak koperta B4. Oznaczenia te nie są bowiem zamienne, a ich rozróżnianie jest pomocne szczególnie w codziennych pracach biurowych.